122.Yıl

122.Yıl

İSTİHDAM TEŞVİKİ VE BORÇ YAPILANDIRMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ YASALAŞTI

İSTİHDAM TEŞVİKİ VE BORÇ YAPILANDIRMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ YASALAŞTI

Sayın Üyemiz,

İşsizlik Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi TBMM Genel Kurulunda kabul edildi ve resmi gazetede yayınlandı. Böylece, Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi, KDV, MTV, ÖTV ile sosyal güvenlik primi, trafik, seçim, nüfus para cezaları, Karayolu Taşıma Kanunu’na göre kesilen para cezaları, kara yollarından usulsüz geçişler nedeniyle kesilen para cezaları gibi tüm idari para cezaları, KYK borçları, Hazine alacaklarını kapsayan vergi borçları yeniden yapılandırılabilecek ve yapılandırılan vergi borçları 18 taksitle ödenebilecek. 

Yapılandırma hangi borçları kapsıyor?

Yasa temel olarak vergi dairelerine yani Hazine ve Maliye Bakanlığı'na, Sosyal Güvenlik Kurumu'na, gümrük müdürlüklerine, belediyelere, özel idarelere, YİKOB'lara olan borçların yapılandırılmasına ilişkin hükümleri içeriyor.

- Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi, KDV, MTV, ÖTV ile sosyal güvenlik primi, trafik, seçim, nüfus para cezaları, Karayolu Taşıma Kanunu'na göre kesilen para cezaları, kara yollarından usulsüz geçişler nedeniyle kesilen para cezaları gibi tüm idari para cezaları, KYK borçları, Hazine alacaklarını kapsayan vergi borçları yeniden yapılandırılabilecek.

- Çiftçilerin Tarım Kredi Kooperatiflerine olan borçları ile orman köylülerinin kullandığı krediler yapılandırılacak.

- TOBB, TESK, Barolar Birliği, TÜRMOB, ihracatçı birliklerinin üyelerinden olan aidat alacakları, KOSGEB'in kredi alacakları, Sanayi Bakanlığı bütçesinden organize sanayi bölgelerine ve sanayi sitesi yapı kooperatiflerine verilen krediler de kapsama giriyor.

- Özel idarelerin, belediyelerin ve belediyelerin sahip olduğu şirketlerin, yüzde 50'sinden fazlasına sahip olduğu şirketlerin irtifak hakkı ve kiralama işlemlerinden kaynaklanan kira alacakları ve hasılat payları, Vakıflar Genel Müdürlüğü ve mazbut vakıfların kira alacakları, kalkınma ajanslarının özel idareler, belediyeler ve sanayi odalarından olan alacakları, Türk Standartları Enstitüsü'nün sundukları hizmet nedeniyle doğan alacakları da yapılandırılıyor. Mücbir sebep nedeniyle ertelenen borçlar ise kapsamda olmayacak.

Yapılandırmadan nasıl yararlanılacak?

31 Ağustos 2020 sonrası borçlar kapsam dışı olacak. İhtilaflı alacaklar da kapsama girmiyor. Yapılandırma için yılsonuna kadar başvuru yapılabilecek.

Ödemeler ne zaman başlayacak?

Hazine ve Maliye Bakanlığı ve gümrüklere yapılacak ödemeler 2021 Ocak ayında, Sosyal Güvenlik Kurumu'na yapılacak ödemeler de şubat ayında başlayacak.

Borçların yapılandırılmasında yüzde 0.35 olarak belirlenen Yİ-ÜFE esas alınacak. Gecikme zammı ya da faizi yerine Yİ-ÜFE katsayısı dikkate alınacak ve borçluya seçenekler sunulacak. 6 ila 18 taksit arasında yapılabilecek, ikişer ayda bir ödeme yapılabilecek. Peşin ödemeyi tercih eden borçlulara yüzde 90 oranında hesaplanan Yİ-ÜFE tutarından indirim yapılacak. İlk 2 taksit ödeme süresi içinde borcunu tamamen ödeyen borçlulara Yİ-ÜFE'de yüzde 50 oranında indirim yapılacak.

Hangi cezalar kapsam dışı?

Adli para cezaları, düzenleyici denetleyici kurullar tarafından verilen idari para cezaları, COVID-19'la mücadele kapsamında Hıfzıssıhha Kanunu çerçevesinde verilen para cezaları ve yasak yerlerde tütün kullanımı nedeniyle verilen para cezaları kanunun kapsamı dışında tutulacak.

Taksitler aksarsa yapılandırma bozulacak mı?

Kanundan yararlanmak için ilk 2 taksitin süresinde ödenmesi gerekiyor. İlk iki taksitten sonra ise, bir takvim yılında 2 taksit süresinde ödenmezse bir şans daha verilecek. Bu ödenmeyen 2 taksit, son taksiti izleyen ayda gecikme zammıyla birlikte ödenirse kanundan yararlanmaya devam edilebilecek.

Davadan vazgeçme şartı

Mükelleflerin davasına konu olan alacaklar da açılan davalardan vazgeçilmesi şartıyla yapılandırmaya konu olabilecek. Bu durumdaki mükellefler, öngörülen sürede başvurarak yazılı olarak davadan vazgeçtiklerini beyan edecekler.

Yapılandırma taksitlerinin bir kısmı ödenemezse ne olacak?

Böyle bir durumda ödenen tutar yapılandırma kapsamında kalacak. Kalan borç ise ilgili mevzuata göre takip ve tahsil edilecek.

Borçluların önceki kanunlar çerçevesinde yapılandırdıkları borçları ne olacak?

2018 yılında çıkan yapılandırma kanununun 13. taksit ödemesi yapılmış durumda. Bu yapılandırmada halen borcunu ödemeye devam edenler isterlerse, yeni kanun kapsamına gelebilecek. Böyle bir durumda yaptıkları ödemeler eski kanun çerçevesinde yararlandırılacak, kalan borç yeniden hesaplanarak bu kanuna getirilecek ve yeniden bir ödeme süresi kazanmış olacaklar. Daha önceki yapılandırmalarda hakkını kaybetmiş borçlular da, ödemedikleri tutarlar için başvuru yapabilecek.

Sosyal güvenlik kapsamında hangi borçlar nasıl yapılandırılacak?

31/8/2020'den önceki döneme ait olan sigorta primleri, Genel Sağlık Sigortası primleri, işsizlik sigortası primleri, idari para cezaları, rücu alacakları, yersiz ödenen gelir ve aylıklardan doğan alacaklar da yapılandırılacak. Ayrıca Genel Sağlık Sigortası için gelir testine hiç başvurmamış olanlar, 31 Mart 2021'e kadar gelir testine başvurursa geriye dönük borç çıkarılmayacak. Genel Sağlık Sigortalı olup tahakkuk eden borcu olanlar ise, prim borçlarını 30 Nisan 2021'e kadar öderse gecikme zammı ve gecikme faizinin tamamından vazgeçilecek.

Bağ-kurlular için de düzenleme yapılacak. Yasa yürürlüğe girdikten iki ay sonraya kadar prim borçlarını ödemeyen veya yapılandırmayan Bağ-Kurluların sigortalılığı durdurulacak. Daha önce durdurulan sigortalılıkları için başvuruda bulunanlar ise yapılandırmaya göre bu borcunu ödeyebilecek.

Belediyelerin ve spor kulüplerinin SGK'ya olan borçları nasıl yapılandırılacak?

Belediyeler için 120 aylık bir ödeme planı öngörüldü. Özel idareler ve spor kulüplerine yetmiş iki aylık bir dönem verildi, bu kapsamda borçlarını 36 taksitte ödeyebilecekler. 

Kısa çalışma ödeneği Haziran 2021’e kadar uzatılıyor

Cumhurbaşkanı, kısa çalışma ödeneğinden yararlanan sigortalıların normal çalışma sürelerine dönmeleri durumunda işverene ödenen ve İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanan prim desteği süresini 30 Haziran 2021'e kadar uzatabilecek.

200 bin kişi işe dönüş desteğinden yararlanacak

İşsizlik ödeneğinden yararlandırılanların, işten ayrılmalarını takip eden 90 gün içinde işe girmeleri ve 12 ay süreyle çalışmaları halinde, işsizlik ödeneğinden yararlandıkları süre içinde sigorta primleri İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanacak. İşe dönüş teşviğinden 200 bin kişinin yararlanması öngörülürken, bu desteğin işsizlik sigortası fonuna maliyeti 190 milyon lira olarak hesaplanıyor.

Kanunla yapılan diğer bir düzenlemeye göre; İşsizlerin yeniden istihdamı ile SGK’ya bildirilmeksizin çalışanların da istihdam edilebilmesi için iş veya hizmet sözleşmesi 1 Ocak 2019-17 Nisan 2020 döneminde sona erenlerle SGK'ye bildirilmeksizin çalışanların en son çalıştıkları iş yerlerine başvurmaları, işverenlerce de fiilen çalıştırılmaları halinde, işverenlere her ay kuruma ödeyecekleri tüm primlerden mahsup edilmek üzere günlük 44,15 lira destek verilecek. Başvuruda bulunanlardan işverence işe alınıp, ücretsiz izne ayrılanlar için günlük 39,24 lira, bu kapsamda olup başvurusunun kabul edilmediğini bildirenler için ise söz konusu şartlar dâhilinde hane başına günlük 34,34 lira destek sağlanacak.

İşveren ceza almayacak

SGK'ye bildirilmeksizin çalıştırıldığı işverence kabul edilenler, bu şekilde çalıştırıldıkları döneme ilişkin ücret ve ücrete bağlı hakları hariç olmak üzere diğer haklarından feragat etmiş sayılacak ve bu şekilde çalıştırıldıkları dönemde ilgili mevzuat uyarınca daha önce yararlanmış oldukları sosyal yardım ve diğer haklar için borç çıkarılmayacak. SGK'ya bildirmeden istihdam ettiğini kabul eden işverenlere, bu dönemler için Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca idari para cezası uygulanmayacak, işsizlik sigortası primi de dahil olmak üzere sigorta primi tahakkuk ettirilmeyecek.

Nakdi ücret desteği sağlanacak

Pandemi döneminde Ocak 2019-Nisan 2020 döneminde en az sigortalı bildirimi yapılan ay veya dönemdeki sigortalı sayısına ilave olarak istihdam edeceği her bir sigortalı için her ay SGK'ye ödeyeceği tüm primlerden mahsup edilmek üzere nakdi ücret desteği sağlanacak. İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanacak destek tutarının, işe alındığı tarihten itibaren fiilen çalıştırılacak sigortalılar için günlük 44,15 lira, ilave işe alınacaklardan işveren tarafından ücretsiz izne ayrılacaklara ise günlük 39,24 lira olacak.

Evde ürettiği internetten satana destek

Ayrı bir iş yeri açmaksızın ve sanayi tipi veya seri üretim yapabilen makine, alet kullanmaksızın oturdukları evlerde imal ettikleri malları internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden satanlara vergi muafiyeti sağlanacak.

Varlık Barışı

Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını 30 Haziran 2021'e kadar Türkiye'deki banka veya aracı kuruma bildiren gerçek ve tüzel kişiler, bu varlıklarını serbestçe tasarruf edebilecek. Bu varlıklar nedeniyle hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacak.

4 bin bireysel ihracatçıya destek

Tam mükellef gerçek kişilerin, Gümrük Kanunu kapsamında dolaylı temsilci olarak yetkili kılınan Posta İdaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketlerce düzenlenen elektronik ticaret gümrük beyannamesiyle gerçekleştirdikleri mal ihracatı kapsamında elde ettikleri kazancın yüzde 50'sine beyannamede bildirilen gelirlerden indirim uygulanacak. Bu indirimden yararlanılabilmesi için bu kapsamda sayılan, ihracattan kaynaklanan hasılatları toplamı yıllık 400 bin liraya kadar olanların ilgili yılda kendilerinin sigortalı olması, yıllık 800 bin liraya kadar olanların ilgili yılda kendilerinin sigortalı olması ve en az ortalama bir tam zamanlı ya da eş değer kısmi zamanlı işçi çalıştırması, yıllık 1 milyon 600 bin liraya kadar olanların ilgili yılda kendilerinin sigortalı olması ve en az ortalama iki tam zamanlı ya da eş değer kısmi zamanlı işçi çalıştırması, ihracattan kaynaklanan hasılatları toplamı yıllık 2 milyon 400 bin liraya kadar olanların ilgili yılda kendilerinin sigortalı olması ve en az ortalama üç tam zamanlı ya da eş değer kısmi zamanlı işçi çalıştırması gerekiyor. Bu düzenlemeden 4 bin bireysel ihracatçının faydalanması bekleniyor.

Halka arza destek

Halka açıklığı, kaydiliği ve kurumsallaşmayı teşvik etmek amacıyla bankalar, finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri, finansman şirketleri, ödeme ve elektronik para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları ile sigorta ve reasürans şirketleri ve emeklilik şirketleri hariç olmak üzere, payları Borsa İstanbul Pay Piyasasında işlem görmek üzere en az yüzde 20 oranında ilk defa halka arz edilen kurumların paylarının, ilk defa halka arz edildiği hesap döneminden başlamak üzere beş hesap dönemine ait kazançlarına kurumlar vergisi oranı 2 puan indirimli olarak uygulanacak.

-Esnaf Ahilik Sandığı uygulamasının yürürlük tarihi 31 Aralık 2023 tarihine ertelendi.

-Lisans sahibi olan veya lisans sahibince yetkilendirilen kişi tarafından organize edilen yarışmalara katılan atların jokeyleri, jokey yamakları ve antrenörlerine ücret olarak yapılan ödemeler üzerinden yüzde 20 gelir vergisi kesintisi yapılmasını düzenleyen hüküm, 31 Aralık 2025’e kadar uzatıldı.

- Katma Değer Vergisi Kanunu’nda değişikliğe gidilerek, dahilde işleme ve geçici kabul rejimi kapsamında ihraç edilecek malların üretiminde kullanılacak maddelerin teslim süresi 31 Aralık 2025'e kadar uzatıldı.ı

-Milli Eğitim Bakanlığına bilgisayar ve donanımlarının bedelsiz teslimleri, bunlara ilişkin yazılım teslimi ve hizmetlerinde uygulanan KDV istisnasının süresi 31 Aralık 2023'e kadar uzatıldı.

-2021 UEFA Şampiyonlar Ligi Finali müsabakalarının Türkiye’de oynanması dolayısıyla UEFA, katılımcı futbol kulüpleri ile organizasyonda görevli tüzel kişilerden iş yeri, kanuni ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayanlara, bu müsabakalar dolayısıyla yapılacak mal teslimleri ve hizmetleri ile bunların yapacakları mal teslimleri ile hizmetleri KDV’den istisna tutuldu.

-1 Ocak 2021 tarihinde yürürlüğe girecek olan konaklama vergisinin yürürlük tarihi, 1 Ocak 2022 tarihine ertelendi.

-Pandemi tedbirleri çerçevesinde üzerinde turizm tesisleri yapılmak üzere adlarına arazisi tahsis edilen Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli yatırımcılar ve işletmecilerden; 1 Nisan 2020 ile 30 Haziran 2020 arasındaki dönemde tahsil edilmesi gereken kira, kesin izin, kesin tahsis, irtifak hakkı, kullanma izni, yararlanma, ilave yararlanma bedelleri ve hasılat payları ile Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli turizm tesislerinin yatırımcıları ve işletmecilerinden aynı dönemde tahsil edilmesi gereken ecrimisillerin ödeme süreleri 6 ay ertelendi. Ayrıca 1 Temmuz-31 Aralık 2020 döneminde tahsil edilmesi gereken kira, kesin izin, kesin tahsis, irtifak hakkı, kullanma izni, yararlanma, ilave yararlanma bedelleri ve hasılat payları ile ecrimisillerin ödeme süreleri de başvuru şartı aranmaksızın bir yıl ertelendi.

- Kooperatifler Kanunu, Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu; Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu ve Tohumculuk Kanunu kapsamındaki genel kurul toplantıları ertelenebilecek. 

Detaylı bilgi için: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/11/20201117-1.htm